246 Ἰλιάδα Ω 774–5.

247 Ὀδύσσεια φ 107–108· πρβλ. Ἡσιόδου, Ἀποσπάσματα, ἀπ. 22.

248 Γκριμάλ, Λεξικὸ τῆς ἑλληνικῆς καὶ ρωμαϊκῆς μυθολογίας, ὁμάδα μεταφραστῶν, Θεσ/νίκη 1991, σ. 196· πρβλ. Ἡσιόδου, Ἀποσπάσματα, ἀπ. 196 κ.ἑ.

249 Βλ. Ἡσιόδου Ἀποσπάσματα, ἀπ. 198.

250 Ἡσιόδου Ἀποσπάσματα, ἀπ. 204 — ἀλλιῶς “δὲν θὰ τὴν κέρδιζε οὔτε ὁ πολεμόχαρος Μενέλαος οὔτε κανεὶς ἄλλος ἄνθρωπος ποὺ κατοικεῖ στὴν γῆ.”

251 Γκριμάλ, Λεξικό…, ὅ.π., σ. 196.

252 Ὀδύσσεια ρ 218· πρβλ. Ἰλιάδα Ω 629–633.

253 Πλάτων, Τίμαιος 81a: τὸ συγγενὲς πᾶν φέρεται πρὸς ἑαυτό. Πρβλ. Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τὸν πρωτομ. Στέφανον 36: τῷ ὁμοίῳ καθορᾶσθαι τὰ ὅμοια παρὰ τῆς Γραφῆς μεμαρτύρηται.

254 Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου Ὕμνος Η΄, στ. 78–79.

255 Ἡσιόδου Ἀποσπάσματα, ἀπ. 196.

256 Αἰσχύλου Ἀγαμέμνων, στ. 225.

257 “Ὅσο τοὐλάχιστον ἀποδεικνύεται ἀπὸ ἀρχαιολογικὲς μαρτυρίες”, διαβάζω στὴν Ἱστορία τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος (Μπιούρυ – Μήγκς, τ. Α΄, ὅ.π., σελ. 65 καὶ 71, μὲ παραπομπὴ τοῦ συγγραφέα εἰς C. W. Blegen, Troy IV, 1958), “οἱ Ἕλληνες δὲν εἶχαν ἄμεσο κέρδος ἀπὸ τὸν πόλεμό τους. Δὲν κατέλαβαν τὴν θέση καὶ δὲν κατέστρεψαν τὴν Τροία γιὰ πάντα. Ἂν ὁ κύριος σκοπός τους ἦταν νὰ ἐπεκτείνουν τὰ οἰκονομικά τους συμφέροντα στὴν Προποντίδα καὶ παραπέρα, δὲν ὑπάρχουν ἴχνη αὐτῆς τῆς ἐπιτυχίας τους. … Οἱ ἀνασκαφὲς δὲν ἀποκάλυψαν οὔτε κἂν σημάδια μεγάλου πλούτου. Θὰ μποροῦσε ἕνα τέτοιο ἀντικείμενο νὰ προσελκύσει στρατὸ ἀπ’ ὅλες τὶς μυκηναϊκὲς ἡγεμονίες;” Ὑφέρπει ὅμως κι ἕνας ‘ρεαλισμὸς’ στὸ ὑπονοούμενο ὅτι μπορεῖ νὰ ὑπῆρξε ἔμμεσο κέρδος, εἴτε πὼς ἡ ἐκστρατεία οὔτε κἂν δὲν συνέβη.

258 Κυριαζόπουλος, Λόγος καὶ ἦθος, ὅ.π., σ. 5 κ.ἑ.

259 Ὅ.π., σ. 26 κ.ἑ.

260 Ὅ.π., σ. 48 κ.ἑ.

261 Πλάτωνος Πολιτεία 509b.

262 Ἴ. Δραγούμης, Σαμοθράκη, Ἀθήνα 19853, σ. 61.

263 Ὁ Παπαρρηγόπουλος γράφει τέλη τοῦ 19ου αἰῶνος.

264 Παπαρρηγόπουλος, Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, βιβλ. 16, Ἀθήνα 1972, σ. 9. Προσαρμόζω στὴν δημοτική.

265 Δῖε Μενοιτιάδη τῷ ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ (Λ 608). Ἀρχικὴ μορφὴ τῶν παρατηρήσεων αὐτῶν παρουσιάστηκε γιὰ πρώτη φορὰ στὸν δικτυακὸ τόπο ellopos.net

266 Ἰλιάδα Ρ 164–5.

267 Ἰλιάδα Λ 605.

268 Βλ. Ἰλιάδα Σ 24, Τ 285, Ὀδύσσεια θ 85, ο 332, σ 192.

269 Βλ. στὴν Ἰλιάδα Α 527· τὸ ἴδιο γιὰ τὸν Ἕκτορα (Η 47).

270 Ἰλιάδα Β 169 κ.ἀ.

271 Ὀδύσσεια υ 201–202. Γιὰ τὴν ‘ἀσπλαχνία’ τῶν θεῶν, πρβλ. τὴν ἑνότητα ‘Ὁ ἐχθρὸς θεός’, στὸν Χριστόδουλο Ἀθηνῶν, Ἑλληνισμὸς προσήλυτος, ὅ.π., σ. 28 κ.ἑ.

272 Χαρακτηριστικό, ἄλλωστε, ὅτι ὁ διάδοχος τοῦ Δία θεὸς (Προμηθεὺς Δεσμώτης 764–8), ἔχει οὐσιώδη σχέση μαζί του ὡς γυιός του, καὶ ἁπλῶς εἶναι φέρτερος.

273 Καστοριάδης, Ἡ ἀρχαία ἑλληνικὴ δημοκρατία…, ὅ.π., σ. 21.

274 Πιττακός, ἑν. 4, ἀπ. 17.

275 Γένος Ἀράτου καὶ βίος, PG 19, 1161.

276 Ὀδύσσεια ζ 121.

277 Ἰλιάδα Π 515–524.

278 Γένος Ἀράτου καὶ βίοςPG 19, 1164–5.

279 Πλάνη εὐρέως διαδεδομένη καὶ ἑδραιωμένη· δές, γιὰ παράδειγμα, πόσο ἀπερίσκεπτα καὶ αὐτονόητα προϋποτίθεται στὸν Χάιντεγγερ: “τὸ ‘οἰκεῖο’, δηλαδὴ τὸ οἰκειωμένο, τὸ σύνηθες, τὸ τρέχον…” — Εἰσαγωγὴ στὴ Μεταφυσική, μτφρ. Χρῆστος Μαλεβίτσης, Ἀθήνα 1973, σ. 185.

280 Εὐκλείδης, Στοιχεῖα, 7.

281 Τὴν ὁποία ἀκριβῶς ἀποφεύγοντας οἱ καλλιτέχνες τῶν ἀγγείων γεμίζουν καὶ τὸ ἴδιο τὸ φόντο, προσθέτοντας ροζέτες καὶ ἄλλα μοτίβα.

282 Ὅπως εἶναι γνωστὸ ἡ ἀρχαία ἑλληνικὴ ἐπιστήμη ἐνδιαφέρεται κυρίως γιὰ τὴν γεωμετρία, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς Ἰνδούς, ποὺ ὑπερθέτουν μηδὲν ἀντὶ σώματος. Ἡ μεγάλη σημασία τῆς γλώσσας στὸν ἑλληνικὸ πολιτισμὸ ἴσως συμμετέχει καὶ στὴν διαφορὰ αὐτή, ἐφόσον στοὺς Ἀρχαίους, ὅπως καὶ στοὺς Βυζαντινούς, ἡ μέτρηση εἶναι μιὰ ἄλλη χρήση τῆς ἀλφαβήτου. Γιὰ πρώτη φορὰ ‘εἰσάγεται’ στὰ ἑλληνικὰ μαθηματικὰ τὸ μηδὲν τὸν 13ο αἰῶνα ἀπὸ τὸν Μάξιμο Πλανούδη, μὲ τὴν πραγματεία του Ψηφοφορία ἡ κατ’ Ἰνδούς — βλ. Τατάκη, Ἡ βυζαντινὴ φιλοσοφία, ὅ.π., σ. 224.