Αὐτὸ δὲν θὰ συνέβαινε, ἂν δὲν ἦταν μέχρι θανάτου ἡ λύπη τῆς φιλίας τοῦ Ἀχιλλέα: “κανείς ποτέ δὲν συμφιλιώθηκε μὲ τὸν Θεὸ χωρὶς τὴν δύναμη τοῦ Σταυροῦ”.[726] Δὲν θὰ συνέβαινε, ἂν ὁ Ὀδυσσέας δὲν εἶχε ναυαγήσει στὴν παραλία τῆς ἴδιας τῆς πατρίδας του, μὲ τὰ πάντα νὰ εἶναι ἀλλοειδέα — μὲ ἄλλη ὄψη, ξένα — κι ἂν δὲν εἶχε καταλάβει στὸ ἄγνωστο παιδὶ ἀπέναντί του, φίλο του, ποὺ ἦταν ὅμοιος μὲ τὸν Θεό.[727] Στὶς δύο ἐκεῖνες παραλίες, τῆς Ἰθάκης καὶ τῆς Τροίας, ἄρχισε ἡ φιλοσοφία, καὶ συνέχισε νὰ ταξιδεύει στὸ ἴδιο παιδί, ποὺ ἔδειχνε τὸν δρόμο γιὰ τὴν ἀλήθεια, καὶ ἦταν ἄλλοτε ἄλλο. Ὥσπου κάποτε στάθηκε ἐμπρός τους ἕνας ξένος, τοὺς εἶπε τὸ Ὄνομα τοῦ παιδιοῦ ποὺ ἀκολουθοῦσαν, κι ὅτι ὁ Θεὸς τοὺς ἀγάπησε καὶ καταργεῖται ὁ ἅδης.
Σημειώσεις
657 Μηναῖα, 8 Ὀκτωβρίου.
658 Χρυσόστομος, Πρὸς τοὺς σκανδαλιζομένους…, κεφ. 8, ἑν. 11–12.
659 Βερνάν, Μῦθος καὶ τραγωδία στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα, ὅ.π., σ. 61· πρβλ. καὶ τὴν παραπομπὴ τοῦ συγγραφέα εἰς Arthur W. H. Adkins, Merit and Responsibility. A Study in Greek Values, Ὀξφόρδη 1960. V. Brochard, Études de philosophie ancienne et de philosophie moderne, Παρίσι 1912, σελ. 489–538 καὶ τὴν ἐπανεξέταση τῶν Gauthier–Jolif, ποὺ παρουσιάζει περισσότερες ἀποχρώσεις, ὅ.π., σελ. 572–578.
660 Ἔκκαρτ, Ὁμιλία 82, DW III, σ. 423· πρβλ. Ἰω. 15.14, καὶ Ὠριγένους, Εἰς Παροιμίας, PG 17, 176.
661 Ἐμπεδοκλῆς, DK 105.
662 Γρηγόριος Νύσσης, Περὶ κατασκευῆς τοῦ ἀνθρώπου, PG 44, 156 κ.ἑ.
663 Σωφρόνιος Σαχάρωφ, Ὁ ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης, ὅ.π., σ. 248.
664 Συμεὼν Θεσσαλονίκης, Περὶ μετανοίας, PG 155, 484.
665 Γρηγόριος Νύσσης, Μέγας Κατηχητικὸς ἑν. 32, στ. 22· πρβλ. Μ. Ἀθανασίου, Εἰς Ψαλμούς, PG 27, 532. Μιλῶντας γιὰ τάφο τῆς ψυχῆς, ὁ Πλάτων δὲν ἐννοεῖ τὸ σῶμα μὲ τὸ ὁποῖο ἀγκάλιαζε τὸν Φαῖδρο, οὔτε τὴν ἔνσαρκη ζωὴ στὴν ὁποία τὸν συνάντησε, ἀλλὰ ἀκριβῶς τὸ σῶμα τῆς ταπείνωσης, ἔχοντας τὸ σχῆμα τῆς φθορᾶς καὶ σύροντας τὴν ψυχὴ στὸ κατώτερό της, ἀποθαρρύνοντας τὴν ἴδια τὴν ἐρωτικὴ ἑνότητα: ἄνθρωπος ποὺ μέσα του κυκλοφοροῦν ὑγρὰ σὲ σωληνάκια, διαχέονται αἵματα, ἁπλώνονται νεῦρα, κόκκαλα, κλπ, κατευθύνοντας μιὰ σάρκα ποὺ ἀργοπεθαίνει μαζί τους, δηλαδὴ ὁ συναρμοσμένος σὰν ἑτοιμόρροπο ἐργοτάξιο ἄνθρωπος, μὲ τὸν ὁποῖο ὁ Θεὸς συμβολίζει (ἐκτὸς τῶν ἄλλων) τὴν πτωτικὴ καθενὸς ὑπαρξιακὴ ἐπιλογή, δὲν εἶναι ὅ,τι πιὸ ἰδεῶδες γιὰ τὴν ἀκεραιότητα καὶ ἀθανασία ποὺ ἐπιζητεῖ ἡ ἐρωτικὴ συνείδηση. Ὁ Πλάτων λέει, ὅπως ὁ ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης: κράτα τὸν νοῦ σου στὸν ἅδη, καὶ μήν ἀπελπίζεσαι — πράξε καὶ γνώρισε τὴν σκληρότητά σου, ἀλλὰ ὅπως ὁ Πέτρος, ὄχι ὅπως ὁ Ἰούδας.
Σελ. 12345678910111213
