370 Σοφιστὴς 250e.
371 Περὶ πράξεως καὶ θεωρίας καὶ περὶ ἱερωσύνης, κεφ. 19.
372 Ἐπίκτητος, Διατριβαί, βιβλ. 1, κεφ. 3, ἑν. 1–5.
373 Νεκροὶ ἀφραδέες, βροτῶν εἴδωλα καμόντων —Ὀδύσσεια λ 476.
374 Πρβλ. Ἰλιάδα Ψ 99 κ.ἑ.
375 Μπάυρον, Ἡμερολόγιο, 9/1/1821 — βλ. Μπάυρον, Ἐπιλογὲς ἀπὸ ἐπιστολές, ἡμερολόγια καὶ ποιήματα, ἐπιμ. Εἰρήνη Βρής, Ἀθήνα 19932, σ. 101.
376 Πρβλ. τὸν Ζιγκόν, Βασικὰ προβλήματα τῆς ἀρχαίας φιλοσοφίας, μτφρ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλος, Ἀθήνα 1991, σ. 13: “δὲν εἶναι σήμερα περιττὸ νὰ τονίζουμε μὲ τὸν πιὸ ἐμφαντικὸ τρόπο ὅτι ἡ φιλοσοφία — τὸ ὄνομα καὶ τὸ ἀντικείμενό της — εἶναι δημιούργημα Ἑλλήνων καὶ ὅτι φιλοσοφία μὲ τὸ αὐθεντικὸ νόημα τοῦ ὅρου ὑπάρχει ἀποκλειστικὰ στὴν παράδοση ποὺ ξεκινάει ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες … Δὲν θέλουμε νὰ ἐμποδίσουμε κανένα νὰ τρέφει, ἀπὸ πεποίθηση ἢ γιὰ λόγους πολιτικῆς, ὁσοδήποτε μεγάλη ἐκτίμηση γιὰ τοὺς Ἰνδοὺς καὶ τοὺς Κινέζους κλασικούς. Ἀλλὰ μὲ ἐκεῖνο, ποὺ ὕστερα ἀπὸ τὸν Πλάτωνα καὶ τὸν Ἀριστοτέλη εἴμαστε ἱστορικὰ ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ὀνομάζουμε φιλοσοφία, δὲν ἔχουν καμμία σχέση.”
377 Χαρακτηριστικὰ στὴν μυθολογία, ἡ Ἀλήθεια εἶναι πρόσωπο, κόρη τοῦ Δία, μητέρα τῆς Ἀρετῆς, τροφὸς τοῦ Ἀπόλλωνα, Θεοῦ κατ’ ἐξοχὴν τῆς παιδείας ὡς μυήσεως τοῦ νοῦ στὸ ὄμορφο καὶ εὐγενές —πρβλ. Ραγκαβῆ, Λεξικὸν τῆς ἑλληνικῆς ἀρχαιολογίας, τ. Α΄, Ἀθήνα 1888, σελ. 62 καὶ 104.
378 Νίτσε, Ἀνθρώπινο πολὺ ἀνθρώπινο, τ. Β΄, ἑν. 354, ὅ.π., σ. 94.
379 Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, Περὶ Θεολογίας, ἑκατοντὰς 7, κεφ. 48.
380 Τὰ παρένθετα ἐπισημαίνουν τί ἀκούγεται στὴν λέξη ἀνεξαρτήτως ἐτυμολογίας, ἡ ὁποία οὕτως ἢ ἄλλως ἀμφιβάλλεται. Ἂς προσεχθεῖ κάτι ποὺ οἱ γλωσσολόγοι φαίνεται νὰ ὑποτιμοῦν, ὅτι, ὑπὸ στοιχειώδεις προϋποθέσεις, ἡ παρετυμολογία δὲν εἶναι λιγώτερο σημαντικὴ ἀπὸ τὴν ἐτυμολογία, ἀκόμη καὶ ὅταν ἡ ρίζα εἶναι γνωστὴ μὲ βεβαιότητα. Ἂς σκεφτοῦμε, γιὰ παράδειγμα, τὴν θρησκεία. Ὅσο σημαντικὴ ἡ ἀναγωγὴ στὸ θρηνῶ, ἄλλο τόσο ἐκείνη στὸ θρώσκω, λέξεως οὕτως ἢ ἄλλως συγγενοῦς (θορός, θοῦρος), ἡ ὁποία ἀκούγεται στὴν θρησκεία ἴσως καὶ περισσότερο ἀπὸ τὴν ρίζα της, ἀναγνωρίζοντας τὸν θρῆνο σὲ γόνιμη κίνηση, γιὰ τὴν ὁποία ὁ ἴδιος ἀπὸ μόνος του δὲν ἀρκεῖ. Ὅπως ἡ προσπάθεια κατανοήσεως τοῦ προσώπου ἀποκλειστικῶς μέσα ἀπὸ τὴν γενεαλογία του, περίπου τὸ ἴδιο ἡ ἀπόλυτη ἐμμονὴ στὴν ἐτυμολογία. Ὑπάρχουν σχέσεις ἐξίσου σημαντικές, ἐνδεχομένως μεταμορφώνοντας καὶ ἐμπλουτίζοντας τὸ νόημα πέρα ἀπὸ τὴν πρώτη ρίζα.
Σελ. 1234567891011121314151617
