452 Νίλσον, Ἱστορία τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς θρησκείας, μτφρ. Αἰκατ. Παπαθωμοπούλου, Ἀθήνα 1984, σ. 201. Ἄγραφοι νόμοι θεωροῦνται “οἱ ἐκ τῶν Θεῶν (Διός, Θέμιδος, Δίκης) ἀμέσως πηγάζοντες … πηγὴ καὶ βάσις τῶν ἀνθρωπίνων γραπτῶν, καὶ ἰσχυρότεροι ἐκείνων. Ἐξ αὐτῶν προέρχονται τὸ πρῶτον οἱ κατὰ τὰ ἤθη νόμοι…” — Ραγκαβῆς, Λεξικὸν τῆς ἑλληνικῆς ἀρχαιολογίας, τ. Α΄, ὅ.π., σ. 13.

453 Γκάθρυ, Οἱ Ἕλληνες φιλόσοφοι, ὅ.π., σ. 73.

454 Ὅ.π., σ. 86.

455 DK 44.

456 Βλ. M. F. Schachermeyr, “La formation de la cité Greque”, Diogenes, ἀρ. 4 (1953), ὁ ὁποῖος ἀντιτάσσει τὴν ἑλληνικὴ συνείδηση στὴν συνείδηση τῆς Βαβυλώνας, ὅπου ἡ ἔννοια τοῦ “Βαβυλωνίου” δὲν μποροῦσε παρὰ νὰ ὁριστεῖ μὲ τὴν φράση: αὐτὸς ποὺ ἀνήκει στὴν ἐπικράτεια τῆς πόλης τῆς Βαβυλώνας.

457 Ἀρέντ, ἀνθρώπινη κατάσταση, ὅ.π., σελ. 267, 271–2.

458 Πρβλ. τὸν Χριστόδουλο Ἀθηνῶν, Ἑλληνισμὸς προσήλυτος, ὅ.π., σ. 35 κ.ἑ.

459 Φαῖδρος 255a–257a.

460 Ἡρακλείτου, DK 107.

461 Φαῖδρος 248d–e.

462 Ντοστογιέφσκυ, Τὸ ἡμερολόγιο ἑνὸς συγγραφέα, μτφρ. Μ. Ζωγράφου, Ἀθήνα χ.ἔ, σ. 415.

463 Ἀρέντ, Τὸ ὁλοκληρωτικὸ σύστημα, μτφρ. Γιάννης Λάμψας, Ἀθήνα 1988, σ. 262.

464 Παρά τὴν θέλησή τους (γιατὶ ἀρκετοὶ ἐπέλεγαν “νὰ ζοῦν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπο· φιλόσοφοι … κυρίως κατὰ τὴν ἑλληνιστικὴ ἐποχή”, ἀλλὰ καὶ προηγουμένως — βλ. Φλασελιέρ, Ὁ δημόσιος καὶ ἰδιωτικὸς βίος τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων, ὅ.π., σ. 28). Ἡ ἀναγωγὴ τοῦ ἀσκητικοῦ βίου σὲ ἐπιδράσεις ἀπὸ τὴν Ἀνατολή, δὲν εὐσταθεῖ. Ὅπως εἶναι γνωστό, ἡ ἀσκητικὴ ἀναχώρηση προϋπῆρχε, καὶ μὲ ἔνταση, τόσο στὴν εὐρύτερη κοινωνία, τὸν ‘λαό’, ὅσο στὴν πράξη καὶ διδαχὴ τῶν Ἑλλήνων φιλοσόφων.

465 Ἔξ. 2.2.

466 Ὀδύσσεια φ 85.

467 Ἰλιάδα Σ 98–106.

468 Βερνάν, Οἱ ἀπαρχὲς τῆς ἑλληνικῆς σκέψης, ὅ.π., σ. 107.

469 Βιντὰλ–Νακέ, Μῦθος καὶ τραγωδία στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα, ὅ.π., σ. 186. Καὶ ὅπως σημειώνει ὁ Φλασελιέρ, “μόνο οἱ ἥρωες μποροῦσε νὰ ταφοῦν στὸ ἐσωτερικὸ τῆς Πόλης· τὰ νεκροταφεῖα, ὅπως τοῦ Κεραμεικοῦ, ἦταν πάντα ἔξω ἀπὸ τὰ τείχη” —Ὁ δημόσιος καὶ ἰδιωτικὸς βίος τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων, ὅ.π., σ. 18.

470 Πρβλ. τὸν Φλασελιέρ, ὅ.π., σ. 241.

471 Ὅ.π., σ. 305.

472 Ὅ.π., σ. 312.

473 Βλ. π.χ. τὸν Θουκυδίδη, Ζ 32.

474 Μπιούρυ – Μήγκς, Ἱστορία τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος, τ. Α΄, ὅ.π., σ. 108.