Ὀργιάζουν οἱ διθύραμβοι μὲ τὸν θάνατο τοῦ Μίκη, καὶ ἂν εἶσαι γνωστός, ἰδίως ἂν τὸ μέλλον σου ἢ ἔστω μόνο ἡ ματαιοδοξία σου ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κοινὴ γνώμη, δύσκολο νὰ προτιμήσεις τὴν πραγματικότητα ἀντὶ γιὰ τὴν ἐξιδανίκευση. Ὁ Θεοδωράκης ὑπῆρξε ἕνα ὑπόδειγμα τῆς ἀντιφατικότητας ποὺ χαρακτηρίζει τοὺς περισσότερους ἀνθρώπους. Ἔγραψε καλὴ μουσική, καὶ ταυτόχρονα συντάχθηκε μὲ ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ ἀποκρουστικὰ πολιτικὰ συστήματα ποὺ δημιούργησε ἡ νοσηρὴ πλευρὰ τοῦ ἀνθρώπου σκορπῶντας πόνο, καταπίεση καὶ παρακμή.

Κάποια στιγμὴ φάνηκε νὰ μετανοιώνει καὶ ἀναρωτήθηκα πῶς αὐτὸ συνέβη τόσο ἀργά, κι ἔστω ἔτσι, γιατί δὲν ἐξήγησε τὴν ἐμμονή του τόσες δεκαετίες σὲ μιὰ ἰδεολογία, ποὺ εἶχε συνεχῶς παντοῦ ἀποδειχθεῖ ταγμένη στὴ φρίκη, ὁδηγῶντας μὲ μαθηματικὴ ἀκρίβεια στὰ ἀντίθετα ἀποτελέσματα ἀπ’ ὅσα ὑποσχόταν, στὴν μεγαλύτερη δυνατὴ ἐξαθλίωση, καταπίεση, ἀδικία, ἐκμετάλλευση καὶ ἀνισότητα.

Γιὰ μένα ἦταν φανερὸ ὅτι ὁ Μίκης ἔκανε δῆθεν στροφὴ γιὰ νὰ παραστήσει τὸν ἐθνικὸ ἡγέτη, ἐνῶ παρέμενε ἁπλὸ κομματόσκυλο τῆς ἀριστερᾶς. Ἂν βρισκόταν στὴν Σοβιετικὴ Ἕνωση θὰ ἔδινε μακάριος συναυλίες, ἐπίσημος καλλιτέχνης τοῦ καθεστῶτος, καλύπτοντας μὲ τὴ μουσική του τὶς κραυγὲς τῆς ἀπόγνωσης ἀπὸ τὰ Γκουλάγκ.

Σὲ κάθε περίπτωση, δὲν ἔχει σημασία νὰ ἐπικαλεῖται κανεὶς δηλώσεις του ὑπὲρ ἢ ἐναντίον τῆς ἀριστερᾶς, ἐφόσον ἔχει πεῖ αὐτὰ καὶ τὰ ἀντίθετα ἀκυρώνοντας ὁ ἴδιος τὸν ἑαυτό του, προορίζοντάς τον στὸ ἀπόλυτο πολιτικὸ τίποτα. Εὐτυχῶς ἔχουμε τὴ μουσική του.