Φρονώ ότι οδηγούμαστε σε μια περίοδο όπου ανθεί η επιστήμη των δεδομένων. Βέβαια, στην περίπτωση αυτή σημαίνει ότι τα ερωτηματικά δεν θα διαδραματίσουν κανέναν ρόλο. Και εδώ, φυσικά, ελλοχεύει ένας ορατός πνευματικός κίνδυνος.
Σήμερα, στην επικοινωνιακή εποχή, αν προκύψει ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος, θα πραγματοποιηθεί χωρίς όπλα. Μια κυβερνοεπίθεση είναι ικανή να επιφέρει μεγαλύτερο πανικό και καταστροφή από τη βόμβα στη Χιροσίμα.
Η επικοινωνία φέρνει κοντά, αλλά και απέναντι, τους ανθρώπους. Δεν είναι μόνο ανταλλαγή απόψεων, είναι και διοχέτευση συναισθημάτων. Στην ελληνική περίπτωση, λοιπόν, όπου ο φθόνος αποτελεί ένα ισχυρό συναίσθημα, οι αντιπαλότητες πολλαπλασιάζονται. Επίσης, στην Ελλάδα επικρατεί η κλειστή κουλτούρα του οικογενειακού συστήματος. Το παιδί δεν προλαβαίνει να αναπτύξει τη δική του προσωπικότητα. Μεγαλώνει με σκληρά απωθημένα, χωρίς άλλες διεξόδους, το μόνο που μαθαίνει είναι η κατεδάφιση του επιτυχόντος. Γι’ αυτό για όλα ευθύνονται οι άλλοι και ποτέ εμείς.
Δεν έχουμε γίνει υπεύθυνα άτομα. Είμαστε ακόμα υποχείρια της οικογένειας και του περιβάλλοντός μας. Είμαστε «μαμάκιες». Είναι τρομακτικό το μητρικό συναίσθημα.
Τα εκπαιδευτικά προγράμματα πρέπει να προσαρμόζονται στα εθνικά μας χαρακτηριστικά. Πρέπει να αναζητήσουμε νέες αφετηρίες, να αναρωτηθούμε για τη θέση μας στον σημερινό κόσμο και να δημιουργήσουμε πολίτες έτοιμους να αναλάβουν πρωτοβουλίες. Εμείς, όμως, ξεκινάμε πάντα από τα κεραμίδια, δυστυχώς.
Ο Έλληνας είναι ανοιχτόκαρδος, ευφυής, καπάτσος αλλά είναι και ματαιόδοξος. Έχει την ανάγκη να παίρνει την εικόνα του από απέναντι και όχι ως απόρροια της δικής του αυτοπεποιθήσεως. Εγκλωβιζόμαστε στις αδυναμίες και τις εξαρτήσεις μας. Απουσιάζει η κουλτούρα ανεξαρτησίας, κατά την οποία τα κενά δεν καλύπτονται από κομπίνες αλλά με δημιουργικότητα. Η δυσκολία μας έχει να κάνει με τη ροπή μας προς την ευκολία. Μας ενδιαφέρουν οι δικαιολογίες για τις ατυχίες μας. Κουβαλάμε ένα βαρύ ενοχικό υπόστρωμα. Γι’ αυτό αναζητάμε φθονερούς ξένους που θέλουν να μας καταστρέψουν. Μια θετική έκφραση ματαιοδοξίας, όμως, είναι το φιλότιμο. Δηλαδή η αγάπη να σε τιμούν για κάτι καλό που κάνεις.
