IX.

Ἀλίμονο στὴν Ἑλλάδα, ἂν στηρίζει τὸ μέλλον της μονάχα στὶς ἄμορφες μάζες τῶν φρόνιμων παιδιῶν. Τὸ ἰδανικό τους εἶναι μιὰ ἤρεμη καὶ γλυκιὰ μεσημβρινὴ Ἑλβετία, ὑπόδειγμα τάξης, ἄνεσης καὶ μακαριότητας, χωρὶς καμμιὰ ἀγωνία, κανένα μεγάλο ὄνειρο, καμμιὰ τρέλα, καμμιὰ δημιουργικὴ πνοή. Μὰ εἶναι δυνατὸ νὰ καταντήσει Ἑλβετία αὐτὴ ἡ χώρα τοῦ Ὁδυσσέα;

X.

Πρέπει νὰ τὸ λέμε στοὺς νέους σὲ κάθε εὐκαιρία: στὸν κόσμο τοῦ πνεύματος τίποτα καλὸ δὲν ἔγινε ποτὲ καὶ δὲν μπορεῖ νὰ γίνει χωρὶς ἐλευθερία.

XI.

Ὅποιοι κι ἂν εἶναι οἱ νέοι ποὺ ἔρχονται, ὅποιες κατευθύνσεις κι ἂν πρόκειται νὰ ἀκολουθήσουν, θὰ συναισθανθοῦν ἀμέσως, ἂν εἶναι ἀληθινοὶ καλλιτέχνες κι ἀληθινοὶ στοχαστές, πὼς τὸ πρῶτο καθῆκον τους εἶναι νὰ ἐξυψώσουν τὸ ἐπίπεδο τῆς πνευματικῆς ζωῆς μας. Θὰ φέρουν μιὰ πλατύτερη καὶ βαθύτερη ἐνατένιση τῶν προβλημάτων ποὺ μᾶς ἀπασχολοῦν. Θὰ μιλήσουν μιὰ γλώσσα πιὸ πολιτισμένη καὶ πιὸ οὐσιαστικὴ ἀπ᾽ αὐτὴν στὴν ὁποία διεξάγουνται σήμερα οἱ ἑλληνικὲς συζητήσεις. Θὰ ἀρνηθοῦν τὴ μαλθακότητα καὶ τὴν ἐπιπολαιότητα, ποὺ μᾶς περιβάλλουν, θὰ περιφρονήσουν τὶς εὔκολες ἐπιτυχίες καὶ τὶς κούφιες τιμητικὲς διακρίσεις τῆς μετριότητας καὶ θὰ φιλοδοξήσουν νὰ κάνουν κάτι δύσκολο, ἱκανὸ νὰ ζήσει. Χρειαζόμαστε νέους μὲ γερὲς πλάτες, ποὺ παίρνουν τὴ ζωὴ στὰ σοβαρά, ποὺ αἰσθάνουνται εὐχαρίστηση στὴν κοπιαστικὴ ἐργασία, στοὺς τραχεῖς ἀγῶνες, στὰ ἐπικίνδυνα ταξίδια, ποὺ ἀγαποῦν τὴ δυσκολία γιατὶ ἔχουν δυνάμεις νὰ ξοδέψουν. Ἡ δύσκολη καὶ ταραγμένη ἐποχὴ ποὺ ζοῦμε ταιριάζει καλὰ στοὺς ἀνθρώπους αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Τοὺς προσφέρει ἕνα ἀνεξάντλητο πεδίο ὄμορφης δράσης.

XII.

Φαντάζουμαι κάποτε τοὺς αὐριανοὺς ποιητὲς τῆς Ἑλλάδας πολὺ διαφορετικοὺς ἀπὸ τοὺς ποιητὲς ποὺ γνωρίσατε ὣς σήμερα. Τοὺς φαντάζουμαι ρωμαλέα παιδιά, γυμνασμένα, μὲ ἐλεύθερες κινήσεις καὶ ζωηρὰ χρώματα. Δίνουν μάτς, ὁδηγοῦν φυσικὰ αὐτοκίνητο καὶ βρίσκουν πὼς 100 χιλιόμετρα τὴν ὥρα εἶναι μιὰ πολὺ φρόνιμη ταχύτητα, μερικοὶ ὁδηγοῦν καὶ ἀεροπλάνο. Ζοῦν τολμηρὰ γιατὶ εἶναι ἀποφασισμένοι νὰ μὴ χάσουν τὸν καιρό τους σ᾽ αὐτὸν τὸν κόσμο, νὰ γεμίσουν τὴν ὕπαρξή τους ὅσο μποροῦν περισσότερο, νὰ αἰσθανθοῦν ὅσο τὸ δυνατὸ βαθύτερα. Βρίσκουν πολλὴ ὀμορφιὰ στὴ μεγάλη ὁρμὴ τοῦ αἰώνα τους κι ἀφοῦ βρίσκουν ὀμορφιά, νὰ εἶστε βέβαιοι πὼς κάποτε θὰ βροῦν καὶ τέχνη. Ποιὸς μπορεῖ νὰ προβλέψει σήμερα τί εἶδος τέχνη θὰ εἶναι; Θὰ εἶναι πάντως κάτι ἐντατικὸ καὶ βαθύ, μιὰ ἔξαρση γιὰ ζωντανούς.