Η εμπειρία από την μεταρρύθμιση που, με κάποιες παλινωδίες, ίσχυσε την περίοδο 2011-2015 και την τρέχουσα αντιμεταρρύθμιση αναδεικνύει τις τρεις αρχές που πρέπει να καθορίζουν την οργάνωση των ΑΕΙ:

Πλήρης αυτοδιοίκηση με την έννοια της μεγίστης δυνατής ανεξαρτησίας και της χειραφέτησης από τα δεσμά της διοικητικής γραφειοκρατίας που αναπαράγεται υπό το πρόσχημα της κρατικής εποπτείας.

Η εποπτική αρμοδιότητα του υπουργού πρέπει να περιορίζεται στον έλεγχο νομιμότητας, δηλαδή στον έλεγχο εφαρμογής ενός νόμου περί πανεπιστημίων που διασφαλίζει γενναιόδωρα την αυτοδιοίκηση και την ευελιξία τους σε αντίθεση με την μακροχρόνια πρακτική της καταθλιπτικής ομοιομορφίας και ομοιοτυπίας των οργανωτικών σχημάτων και των κανόνων λειτουργίας όλων των ΑΕΙ. Η συζήτηση για τα μεταπτυχιακά και τη δυνατότητα οργάνωσης ξενόγλωσσων προγραμμάτων που διεξήχθη τις τελευταίες εβδομάδες προκαλεί θλίψη.

Συνεχής εξωτερική αξιολόγηση του επιστημονικού και αναπτυξιακού έργου τους τόσο σε εθνικό επίπεδο μέσω Ανεξάρτητης Αρχής, όσο και σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Λογοδοσία στην κοινωνία των πολιτών, αλλά και στην αγορά, στους παραγωγικούς φορείς και τους ίδιους τους αποφοίτους των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων που αποζητούν το αντίκρυσμα των σπουδών τους.

Η εφαρμογή του νόμου Διαμαντοπούλου έχει δημιουργήσει μια θετική εμπειρία διαχείρισης των ΑΕΙ με βάση αυτές τις αρχές. Το κεκτημένο αυτό πρέπει να αξιοποιηθεί και βεβαίως να διευρυνθεί όταν η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών επιτρέψει το κλείσιμο της νομοθετικής παρένθεσης Γαβρόγλου και διασφαλίσει ξανά την επαφή των ελληνικών πανεπιστημίων με το μέλλον.

Το κεντρικό βήμα είναι η ανάδειξη μιας νέας αρχής που πρέπει να διέπει την ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση: της ευελιξίας.

Δεν είναι λογικό να περιμένει κανείς ότι τα ελληνικά Πανεπιστήμια θα προχωρήσουν όλα – όλες οι σχολές και όλα τα τμήματα τους- με την ίδια ταχύτητα και με την ίδια εστίαση ως προς την αριστεία.

Η ευελιξία ως οργανωτική και λειτουργική αρχή θα δώσει τη δυνατότητα σε κάθε πανεπιστήμιο να αναδείξει τη φυσιογνωμία του με τις αναγκαίες διαφοροποιήσεις και θα λειτουργήσει ως κίνητρο για την ενεργοποίηση του προσωπικού, των σπουδαστών, της τοπικής κοινωνίας, των επιχειρήσεων που συνδέονται με τον τόπο εγκατάστασης ή τα ερευνητικά και διδακτικά πεδία του κάθε πανεπιστημίου.

Βασική προϋπόθεση της ευελιξίας είναι η νομική πολυτυπία των πανεπιστημίων με την συνύπαρξη πλέον δημόσιων και ιδιωτικών (μη κρατικών) Πανεπιστημίων στο πλαίσιο μιας πολιτικής που προσελκύει αφενός μεν μεγάλες δωρεές, κληροδοτήματα και χορηγίες, αφετέρου δε μακράς πνοής ιδιωτικές επενδύσεις υπό αυστηρούς θεσμικούς και ακαδημαϊκούς όρους ποιότητας.

Ακόμη και πριν την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, είναι νομικά εφικτή η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων στο πλαίσιο μιας σύμφωνης με το ευρωπαϊκό ενωσιακό δίκαιο ερμηνείας του άρθρου 16, υπό το φως της σχετικής νομολογίας του ΔΕΕ αλλά πλέον και του ΣτΕ που έχει ριζικά μετεξελιχθεί τα τελευταία χρόνια.

Η αρχή της ευελιξίας με στόχο την καινοτομία και την ενίσχυση της συνεισφοράς της Ανώτατης Εκπαίδευσης στην επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας, μπορεί να αναλυθεί στις παρακάτω επιμέρους αρχές:

1. Τα δημόσια Πανεπιστήμια επιχορηγούνται από την Πολιτεία με βάση το κόστος εκπαίδευσης των φοιτητών που υποδέχονται, τον αριθμό των οποίων αποφασίζουν τα ίδια.

Η Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας της Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΑΔΙΠ) μπορεί να αναλάβει το έργο της κοστολόγησης της φοίτησης.

Αρχική σελίδα


Σχετικές δημοσιεύσεις (αυτόματη επιλογή)