Μὲ τὸν ἴ­διο τρό­πο γί­νε­ται ἀν­τι­λη­πτὴ ἡ δι­α­φο­ρὰ με­τα­ξὺ τοῦ κει­μέ­νου ποὺ ἡ Ἐκ­κλη­σία χω­ρὶς κἂν ἐ­πί­ση­μες ἀ­να­κη­ρύ­ξεις χρη­σι­μο­ποι­εῖ ὡς αὐ­θεν­τι­κό, καὶ τῶν κει­μέ­νων τὰ ὁποῖα δι­ά­φο­ροι φι­λό­λο­γοι ζη­τοῦν νὰ ἑδραι­ώσουν ὑπὸ τὸν πομ­πώ­δη ὅρο τῆς ‘κρι­τι­κῆς’ ἔκ­δο­σης, ὡς ἐὰν ἡ ζωὴ καὶ πα­ρά­δο­ση τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας ἦ­ταν ἄ­κρι­τη. Φα­νε­ρώ­νε­ται ἐκ­πλη­κτι­κὴ ἡ ἀ­κρι­σία τῶν ἴ­δι­ων τῶν ὑ­πο­τι­θέ­με­νων ‘κρι­τι­κῶν’ καὶ ‘φι­λο­λό­γων’, οἱ ὁ­ποῖ­οι δὲν δι­ε­ρω­τή­θη­καν πό­σο μπο­ρεῖ νὰ ἁρ­μό­ζει στὴν με­λέ­τη τῆς Βί­βλου ὁ προ­ερ­χό­με­νος ἀπὸ τὶς κλα­σι­κὲς σπου­δὲς συγ­κε­κριμ­μέ­νος ὅ­ρος καὶ τρό­πος.

Στοὺς πλα­τω­νι­κοὺς δι­α­λό­γους, γιὰ πα­ρά­δει­γμα, ἡ λε­γό­με­νη κρι­τι­κὴ ἔκ­δο­ση, πάν­το­τε ὑπὸ τὴν προ­ϋ­πό­θε­ση πὼς ἡ ἔ­ρευ­να θὰ κα­τα­λή­ξει σὲ βέ­βαιο κεί­με­νο, δύ­να­ται νὰ ἔ­χει προ­τε­ραι­ό­τη­τα, ἐ­φό­σον μό­νο κρι­τή­ριο ἀ­πο­τε­λεῖ ὁ Πλά­των. Ἂν ὅ­μως τὸ κρι­τή­ριο τῆς γνη­σι­ό­τη­τας βρίσκεται στὴν Ἐκ­κλη­σία, δι­ό­τι ἡ ἴ­δια ἀ­πο­φά­σι­σε ἀ­κό­μη καὶ τὴν ταυ­τό­τη­τα τῶν συγ­γρα­φέ­ων, μό­νο ἡ Ἐκκλησία μπο­ρεῖ νὰ γνω­ρί­ζει ἀ­λη­θι­νὰ τὸ ἀ­κρι­βὲς κεί­με­νο, μὲ δι­ά­κρι­ση ποὺ ἁ­πλώ­νε­ται καὶ δι­α­μορ­φώ­νε­ται στὴν ζων­τα­νὴ πα­ρά­δο­ση αἰ­ώ­νων συλ­λο­γι­κῆς σκέ­ψης καὶ συ­νεί­δη­σης. Δὲν ζη­μι­ώ­νει νὰ συμ­βου­λευ­ό­μα­στε ‘κρι­τι­κὲς’ ἐκ­δό­σεις γιὰ νὰ σκε­φτό­μα­στε πι­θα­νὲς ἀ­πο­κλί­σεις τοῦ νο­ή­μα­τος, ἐν­δε­χο­μέ­νως καὶ ἐ­ξί­σου ση­μαν­τι­κές, ὅ­μως κατ’ ἀρ­χὴν ἔγ­κυ­ρο εἶ­ναι τὸ κεί­με­νο ποὺ μοι­ρα­ζό­μα­στε στὴν πα­ρά­δο­ση τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας.

Αὐ­τὸ δὲν ση­μαί­νει πὼς ἡ Ἐκ­κλη­σία προ­χω­ρεῖ συ­νε­χῶς ἐ­λεύ­θε­ρη ἀπὸ σφάλματα ἢ ὅτι δὲν συμ­βαί­νουν λά­θη ποὺ ἐ­πι­μέ­νουν ἀ­κό­μη καὶ γιὰ αἰ­ῶ­νες. Ἡ ἱ­στο­ρία δεί­χνει μὲ ποιὸ τρό­πο ἐν­το­πί­ζον­ται ἐκ­κλη­σι­α­στι­κὰ λά­θη στὸν Ὀρ­θό­δο­ξο κό­σμο.

Ἀν­τιρ­ρή­σεις δι­α­τυ­πώ­νον­ται ἀπὸ ὁ­ποι­ον­δή­πο­τε, καὶ μὲ τὴν πά­ρο­δο τοῦ χρό­νου με­τὰ ἀπὸ πολ­λὴ συ­ζή­τη­ση οἱ πι­στοί, ἡ κοι­νὴ γνώ­μη τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας, συ­νει­δη­το­ποι­οῦν τί θὰ γί­νει ἀ­πο­δε­κτὸ καὶ τί θὰ ἀ­πορ­ρι­φθεῖ. Τὴν κοι­νὴ αὐ­τὴ συ­νεί­δη­ση ἐν­δέ­χε­ται νὰ ἐκ­φρά­σει ὁ κλῆ­ρος καὶ συ­νο­δι­κά, ὅ­μως ἐν πά­σῃ πε­ρι­πτώ­σει τὴν ἀ­κο­λου­θεῖ. Ὡς πρὸς τὸ βι­βλι­κὸ κεί­με­νο ἐ­πί­σης, οἱ (μι­κρὲς συ­νή­θως) ἀ­πο­κλί­σεις τῶν ‘κρι­τι­κῶν’ ἐκ­δό­σε­ων μπο­ροῦν νὰ συ­νε­κτι­μῶν­ται καὶ μὲ τὴν πά­ρο­δο τοῦ χρό­νου νὰ ἐν­σω­μα­τώ­νον­ται ἢ ἀ­πορ­ρί­πτον­ται.

Σχετικές δημοσιεύσεις

Σελ. 1234567