Ἐνῶ ὁλόκληρος ὁ ἑλληνορωμαϊκὸς κόσμος βαπτιζόταν γινόμενος ὄχι ‘μεσαιωνικός,’ ἀλλὰ νέος, σὲ Δύση καὶ Ἀνατολή (ἡ Δύση ἵδρυσε τὴν Κωνσταντινούπολη ὡς νέα Ρώμη), μόνο στὸ Βυζάντιο ἡ νεότητα παρέμεινε τέτοια. Μετὰ τὴν ἀποτυχία τοῦ παπισμοῦ νὰ παιδαγωγήσει τὰ ἔθνη τῆς εὐθύνης του, ἡ Δύση ἀντὶ γιὰ νέο καταλάβαινε τὸν ἑαυτό της ‘μεσαιωνικό,’ ἀνάξιο νὰ παραμένει στὴν ὕπαρξη καὶ στὴν ἴδια τὴν ἱστορία, παροδικὸ καὶ ‘σκοτεινό,’ ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν ‘διαφωτισμένη’ καὶ κατ’ οὐσίαν νεοσυγκρητιστικὴ κατάστασή της.