Είναι το λογικό αξίωμα: ότι οι πολίτες θα νοιάζονται περισσότερο για την πόλη τους και θα λειτουργούν με μεγαλύτερη ευθύνη αν μετέχουν στη λήψη αποφάσεων και στη διοίκησή της.
Ένας από τους λόγους που μπήκαμε στην πολιτική και οικονομική περιδίνηση των τελευταίων ετών είναι η αδυναμία ταύτισης ατομικού και συλλογικού συμφέροντος.
Η Αθηναϊκή Δημοκρατία έδινε στους Αθηναίους πολίτες πολλά δικαιώματα. Δεν παρέβλεπε, όμως, ποτέ να τους θυμίζει τις υποχρεώσεις τους απέναντι στο κοινωνικό σύνολο. Όλοι απολάμβαναν τα οφέλη της συμμετοχής σε μια ευημερούσα και ασφαλή πολιτεία. Και μοιράζονταν δίκαια το κόστος της συμμετοχής στην κοινή προσπάθεια. Είτε είναι η πληρωμή των φόρων, είτε είναι η συμμετοχή στην άμυνα της πόλης, είτε είναι η ανάληψη δημόσιου αξιώματος.
Με άλλα λόγια, στην Αθηναϊκή Δημοκρατία δεν υπήρχαν έξυπνοι και κορόιδα. Δεν υπήρχαν free riders, όπως θα έλεγαν οι σύγχρονοι οικονομολόγοι. Αυτήν ακριβώς την θεμελιώδη αξία της ισορροπίας μεταξύ δικαιωμάτων και υποχρεώσεων πρέπει και πάλι να την αναδείξουμε.
Η συμμετοχή στα κοινά είναι ταυτόχρονα δικαίωμα και υποχρέωση. Σε μια Δημοκρατία το σημαντικότερο αξίωμα είναι αυτό του πολίτη. Και το καλύτερο όπλο απέναντι σε κάθε δημοκρατικό κίνδυνο είναι ο υπεύθυνος, ενημερωμένος και ενεργός πολίτης.
Η Δημοκρατία θέλει ενεργούς, σκεπτόμενους και ενημερωμένους πολίτες, οι οποίοι θα στέκουν ως το κύριο αντίβαρο απέναντι στην αυθαιρεσία της κρατικής εξουσίας.
Όσοι ασχολούμαστε με τα δημόσια πράγματα θα πρέπει στους πολίτες να εξασφαλίσουμε συνθήκες γνήσιας ισότητας και πραγματικής παιδείας.
Η ανάκαμψη της πατρίδας δεν θα έλθει από μια πεφωτισμένη ελίτ, ούτε από έναν πολιτικό Μεσσία. Η ανάκαμψη θα έλθει με την μεγάλη αφύπνιση των πολιτών, που αποτελούν το μεγαλύτερο κεφάλαιο αυτής της χώρας. Των πολιτών που σήμερα συχνά δεν βρίσκουν λόγο συμμετοχής στα κοινά, αφού αισθάνονται ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται πέρα από τη σφαίρα της δικής τους επιρροής.
Η λύση για την σύγχρονη αντιπροσωπευτική Δημοκρατία μας δεν μπορεί να είναι άλλη από την ενδυνάμωση και το σεβασμό των αντιπροσωπευτικών θεσμών και πρώτα από όλα του Κοινοβουλίου. Τον δραστικό εκσυγχρονισμό των κομμάτων, που αποτελούν πυλώνες του αντιπροσωπευτικού δημοκρατικού πολιτεύματος. Τον εκσυγχρονισμό και την ευλαβική τήρηση του Συντάγματος.
