Ἕνα σύντομο σχόλιο τοῦ Τ. Θεοδωρόπουλου, τὸ ὁποῖο θὰ ὠφελοῦσε ἂν διάβαζαν ἰδίως ὅσοι νομίζουν ὅτι ἡ κοινωνία μας ὑστερεῖ ἐπειδὴ ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴν ἐρχόμενη ζωὴ περισσότερο ἀπ’ ὅσο γιὰ τὸ ἐδῶ καὶ τώρα! Ἐκεῖνο ποὺ ζημιώνει δὲν εἶναι ἡ ἀσκητικὴ καὶ θεωρητικὴ ὁρμή, ἀλλὰ ὅτι εἴμαστε ἄγονοι καὶ τυποκράτες. Ἂν μᾶς ἐνδιέφεραν ἔστω ἀποκλειστικὰ οἱ ὑψηλότερες σημασίες, ἡ δύναμη αὐτὴ θὰ διαχεόταν στὸ σύνολο τοῦ κοινωνικοῦ βίου εὐεργετικά, κι ἂς μὴν ἀπογειωνόμαστε σὲ ἐπιστημοτεχνικὲς ἐπιδόσεις.

 
Τόσο θρησκευόμενη είναι η ελληνική κοινωνία; Αν ακολουθήσει κανείς τις στατιστικές, τις δηλώσεις, ακόμη και το γεγονός ότι η Εκκλησία δεν έχει διαχωρισθεί από το κράτος, θα καταλήξει στο συμπέρασμα πως είναι άκρως θρησκευόμενη κοινωνία…

Οι εντυπώσεις αρχίζουν και αμβλύνονται από τη στιγμή που κάνεις το λάθος να προσπαθήσεις να παρακολουθήσεις την ανάγνωση των Ευαγγελίων. Ακόμη κι αν δεν είσαι θρήσκος, ακόμη κι αν είσαι αγνωστικιστής ή δεν νηστεύεις, δικαιούσαι, υποθέτεις, να απολαύσεις την υπέροχη γλώσσα τους αλλά και τη συγκίνηση που μεταδίδουν…

Οι περισσότεροι ιερείς τα διαβάζουν σαν να μην ενδιαφέρονται για τις λέξεις και τη σημασία τους. Γνωρίζοντας πως απευθύνονται στον «χορό», το εκκλησίασμα, το οποίο επίσης δεν καταλαβαίνει και δεν ενδιαφέρεται να καταλάβει. Θα μου πείτε σε ποιο σχολείο τη διδάχθηκαν για να την καταλάβουν; Το αποτέλεσμα όλοι το έχουμε ζήσει: στον ναό, τις ψαλμωδίες, τις πνίγει η κακοφωνία του χορού, χαιρετούρες, σχόλια για τον καιρό, «και πού θα αναστήσετε;», «εμείς την Κυριακή θα μείνουμε σπίτι γιατί ο Γιώργος είναι ψήστης».

Αδιαφορία για την ουσία της τελετής, αδυναμία συγκέντρωσης η οποία καλύπτεται από την τήρηση των τύπων. Διακόπτουν τις κουβέντες για να κάνουν τον σταυρό τους…

Η ελληνική κοινωνία δεν είναι θρησκευόμενη. Είναι τυπολατρική, και στα θρησκευτικά της αισθήματα, και στην πολιτική, και στον τρόπο με τον οποίον αντιμετωπίζει τη δημοκρατία ή την παιδεία. Γι’ αυτό δεν μπορεί να μεταμορφωθεί ή να μεταρρυθμισθεί, και γι’ αυτό δεν μπορεί να δημιουργήσει.

Είναι δυνατόν να σπάσει αυτός ο θόλος της ακαμψίας που περιβάλλει τη συμπεριφορά μας; Ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν για όποιον θέλει να λέγεται πολιτικός. Οι κοινωνίες μπορεί να μην αυτοκτονούν, όμως μαραζώνουν και πεθαίνουν από έλλειψη δημιουργικότητας.

Ἀποσπάσματα ἀπὸ ἐπιφυλλίδα τοῦ Τ. Θεοδωρόπουλου στὴν Καθημερινή