Η Τερέζα της Άβιλα (Teresa d’Ávila, 1515–1582) και ήδη ο Ιγνάτιος Λογιόλα (Ignacio de Loyola, 1491–1556) ιδρύουν έναν χριστιανικό ‘διαλογισμό,’ επιδιώκοντας συναρπαγή στη Θεότητα μέσα από την ενθύμηση των Παθών. Στην ‘ενεργοποίηση’ της Θεότητας στην ψυχή δίνει επιπλέον έμφαση η Τερέζα. Στο έργο της Εσώτερο Κάστρο περιγράφει επτά διαμονές της ψυχής βυθιζόμενης στην εσωτερικότητά της, στο Κάστρο όπου βρίσκεται ο Νυμφίος. Πρόκειται για την πλατωνική αυτογνωσία ως ανακάλυψη της θείας Πηγής.
Ο χριστιανός ουμανιστής και μυστικός Πίντο (Heitor Pinto, περ.1528–1584), στην Εικόνα τού Χριστιανικού Βίου (μεταξύ 1563–1572), αποτελούμενη από έντεκα διαλόγους ‘à maneira de Platão,’ όπως το συστήνει ο εκδότης του, επιζητεί ορισμούς των αρετών, των αγαθών και της τέλειας φιλοσοφίας, καταλαβαίνοντας την θεωρία πέρα από όλα τα πράγματα, όταν η ψυχή ενοποιείται στη θεία μακαριότητα. Πολλά οφείλει στα αρεοπαγιτικά συγράμματα ο Φραγκίσκος Ταβάρες (Francisco de Sousa Tavares, 16ος αι.), τονίζοντας τη σοφή άγνοια και τον θείο έρωτα, που εμπνέει ο Θεός στην ένωση μαζί Του. Η θεία Εικόνα ουσιώνει την ψυχή αποτελώντας, όπως στον Πλάτωνα, το υψηλότερο ‘σημείο’ του νου, όπου θεία και ανθρώπινη σκέψη εφάπτονται.
Βιβλιογραφία
Petry, R. ed. Late Medieval Mysticism. Louisville, 1957.
Lamm, J.A. ed. The Wiley-Blackwell Companion to Chri¬stian Mysticism. Oxford, 2013.
Πλατής, Ε. Το ερωτικό στοιχείο στον μυστικισμό. Αθήνα, 1964.
Ackermann, C. The Christian Element in Plato and the Platonic Philosophy. Edinburgh, 1861.
Kallendorf, H. ed. A New Companion to Hispanic Mysticism. 2010.
