Ὁ λαὸς ἔχει τὰ θεμέλιά του στὴν παράδοση, ἔχει τὴ δική του πολιτιστικὴ ἀτμόσφαιρα, εἶναι ποιότητα, τὸ ἄτομο τοῦ λαοῦ ἔχει προσωπικὰ χαρακτηριστικά. Ἀντίθετα, ἡ μᾶζα εἶναι ὁμοιόμορφη, χωρὶς παράδοση, χωρὶς θεμέλια, εἶναι ποσότητα, τὸ ἄτομο τῆς μάζας εἶναι ἐσωτερικὰ ἄδειο.

Ἡ μᾶζα εἶναι ἀντικείμενο προπαγάνδας καὶ ζῆ στὴν πιὸ χαμηλὴ βαθμίδα αὐτοσυνειδησίας. Ἡ μᾶζα σκέφτεται μὲ ποσότητες, ὁ λαὸς μὲ ἀξίες. Ἡ μᾶζα  δὲν μπορεῖ νὰ ἔχη ὑπερβατικὲς θρησκευτικὲς ἀξίες, γι’ αὐτὸ καί, στὸν βαθμὸ ποὺ ὁ λαὸς μετασχηματίζεται σὲ μᾶζα, ἡ θρησκευτικὴ συνείδηση ἐξαφανίζεται ἀντιστοίχως. Ὥστε, οὐσιαστικά, τὸν μηδενισμὸ στὴ σύγχρονη ἱστορία τὸν εἰσάγει ἡ ψυχολογία τῆς μάζας…

Ἐπειδή, ὅμως, ἐν τέλει ὁ ἄνθρωπος δὲν ἀνάγεται ὁλοσχερῶς στὴν ἐξωτερικότητα, νοιώθει ἔντρομος καὶ βιώνει τὴν ἀπειλὴ κατὰ τῆς οὐσίας του.

Ἐπιλέγω καὶ ἀντιγράφω ἀπὸ τὸν πρόλογο τοῦ Μαλεβίτση στὸ ἔργο τοῦ Γιάσπερς “Εἰσαγωγὴ στὴ Φιλοσοφία”, σελ. 53-4.

Σχετικές δημοσιεύσεις (αυτόματη επιλογή)

Αρχική σελίδα